Tutuklanan işçinin tazminatıİşçilerin suç işledikleri iddiası ile gözaltına alınmaları veya tutuklanmaları çalışma hayatında karşılaşılan bir durumdur. Tutuklanan bir işçinin işten çıkarılıp çıkarılmayacağı işverenler yönünden sorun oluşturabiliyor. İşçi yönünden ise işini kaybetme riski ortaya çıkıyor.İşverenler, işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen bildirim süresini aşması halinde haklı olarak işçiyi işten çıkarabilir.
.
İŞTEN ÇIKARILMA ZAMANI
Tutuklanan işçinin işten çıkarılması işçinin çalışma süresine göre belirleniyor. Buna göre çalıma süresi;
* Altı aya kadar sürmüşse iki hafta sonra,
* Altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüşse dört hafta sonra,
* İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüşse altı hafta sonra,
* üç yıldan fazla sürmüşse sekiz hafta sonra,
işçi işten çıkarılabilir.
.
Örnek: İşyerinde sekiz aydan beri çalışan işçi Hasan bey bir suç işlediği iddiası ile tutuklanmıştır. İşveren Hasan beyi ne zaman işten çıkarabilir?
Hasan beyin ihbar süresi dört hafta olduğu için tutukluluk süresi dört haftayı geçtikten sonra işveren işten çıkarabilir.
İş sözleşmesinin sonlandırılmasında sözleşme türünün belirli süreli veya belirsiz süreli olmasının önemi yoktur. Tutuklu işçinin iddia edilen suçtan yargılama sonucunda beraat etmesi veya hüküm giymesinin de iş sözleşmesini sona erdirme üzerinde bir etkisi bulunmamaktadır.
İşveren, işçisini tutukluluk sebebiyle isterse işten çıkarmayabilir. Bu durumda işten çıkarmadığı sürece iş sözleşmesinin askı hali devam eder.
.
TUTUKLULUK HALİNİN BELGE DÜZENİ
İşçinin işten çıkarılabilmesi için beklenilmesi gereken sürede işçinin sigortalılığı sona erdirilmeyecek. İşçi; ücret bordrosundan, eksik gün bildiriminden, aylık prim ve hizmet belgesinden çıkarılmayacak. Sıfır primle bildirim ve tahakkuklara devam edilecektir.
İhbar sürelerinin aşıldığı tarihten sonra işveren iş sözleşmesini feshetmek isterse, fesih tarihinden itibaren 10 gün içinde e-bildirge yolu ile işçinin işten çıkışını Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirecektir.
İHBAR SÜRESİ
İşçinin tutukluluk süresi, çalışma süresine göre ihbar süresini aşarsa işveren işçiyi işten çıkarabilir. İşçinin çalışma süresi bir yıl ve üzerinde ise işveren tutuklanan işçiye kıdem tazminatı öder. Kıdem tazminatına esas sürenin hesaplanmasına işçinin ihbar süreleri de eklenir. Tutuklanan işçiye ihbar tazminatı ödenmez.
.
Okur sorularına cevaplar
Evlat edinen annenin süt izni
Soru: Bir işyerinde işçi olarak çalışan akrabam olan kadın altı aylık bebeği evlat edindi. Evlat edinen akrabamın süt izni olur mu? Ücretsiz izin hakkı var mı? Adnan Ağır
Cevap: Süt izni, işçi olarak çalışan annelere çocukları bir yaşına gelene kadar günde bir buçuk saat olarak verilmektedir. Sayın Ağır, mevzuatta evlat edinen kadınların süt izni kullanıp kullanmayacakları açıklanmamış. Ancak akrabanız evlat edindiği çocuğu emziriyorsa bu durumda süt izni kullanması gerekir. Aksi halde kullanamaz. Ücretsiz izin durumuna gelince, bu izin kadın işçilere doğum izni kullandıktan sonra altı aya kadar verilmektedir. Evlatlık edinen, evlat edindiği çocuktan dolayı doğum yapmamış olsa bile evlat edindiği çocuğun doğumundan itibaren(16 haftalık sürenin bittiği tarihten) geçerli olmak üzere talebi halinde ücretsiz izin kullanabilir.
.
Yurt dışında iş kazası
Soru: 1975 doğumlu bir arkadaşımız trafik kazası sonucu Türkmenistan’da vefat etti. işveren Türkmenistan’a şantiyede çalışan işçilere maaş dağıtılması sebebi ile gönderdi. 4159 gün prim ödemesi var. İş sözleşmesi 2500 dolar üzerinden yapılmış. Ancak şirket isteğe bağlı ödemiş. işveren mali mesuliyet sigortası yaptırmış bu sigortadan ne kadar tazminat alır? Askerlik borçlanmasına gerek olur mu? C.Yılmaz
Cevap: Sayın Yılmaz, 5510 sayılı Yasaya göre İş kazası sayılır. Bundan dolayı ölüm geliri bağlanır. özel sigortanın teminat bedelini bilmediğimiz için bu konuda açıklayıcı cevap vermek mümkün değil. İsteğe bağlı ödemesi kanundan gelen zorunluluktur. Bunun bir önemi yok. Askerlik borçlanmasına gerek yok.
.
Askerlik borçlanması
Soru: 01.01.1965 doğumluyum. SSK başlangıcım 01.01.83. 4411 gün prim ödeme günüm var. Fakat 5150 gün tamamlansaydı 01.01.2012 de emekli olacaktım. Kalan 739 günün primini ödeyerek emekli olur muyum? Miktarı ne olur? A. Cerit
Cevap: Sayın Cerit, emekli olabilmek için 739 gün daha prim ödemeniz gerekiyor. Askerlik sürenizi borçlanmadıysanız borçlanabilirsiniz. Kalan sürenizi isteğe bağlı prim ödeyerek de tamamlayabilirsiniz. Borçlanma miktarı günlük 9,45 TL ile 61,46 TL arasında değişmektedir. Borçlanmayı bu alt veya üst sınırdan yapabilirsiniz.
Arif Temir
e-mail: arif.temir@gunes.com
http://www.gunes.com/2012/01/16/yazar/1811/arif_temir/tutuklanan_iscinin_tazminati.html
