Finansal Kiralama İşlemlerinde Amortisman

Finansal Kiralama İşlemlerinde Amortisman

Giriş

Ülkemizde finansal kiralama(leasing) 28.06.1985 tarihli 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun yürürlüğe girmesiyle başlamıştır. Şu an 28 leasing firması faaliyet göstermekte olup finansal kiralama yoluyla edinilen demirbaş sayılarında her sektörde yıllara göre artış gözlemlenmekte ve bu durumda finansal kiralamanın bir finansman seçeneği olarak git gide yaygınlaştığını göstermektedir.

Trampa İşlemlerinde İade Uygulaması

Soru: Trampa işlemlerinde iade uygulamasının muhasebeleştirilmesi nasıldır?

Konuyu uygulamalı bir örnek yardımıyla ele alarak değerlendirelim;

Uygulama; ABC Ltd Şti,  (XYZ) A.Ş. firmasına aktifine kayıtlı 500.000 TL mukayyet değerli arsasını satmış ve karşılığında (XYZ) firmasının aktifine kayıtlı fabrikayı satın almıştır; Arsa 2 yıldan fazla süredir şirket aktifinde kayıtlı olduğundan KDV istisnası vardır ancak trampa şeklinde satış olduğundan kurumlar vergisi istisnasından yararlanılamamaktadır.


 

ABC Ltd.Şti muhasebe kaydı;

-----------------------------------------------/----------------------------------

252  Binalar   500.000

                                 250 Arazi ve Arsalar   500.000

Arsanın verilip fabrika binası alımı

-----------------------------------------------------------------------------------

(XYZ) A.Ş. muhasebe kaydı;

-----------------------------------------------/----------------------------------

250 Arazi ve Arsalar   500.000

                                 252 Binalar    500.000

Binanın verilip arsa alımı

-----------------------------------------------------------------------------------

Daha sonra ABC Ltd.Şti’nin satmış olduğu arsanın kusurlu olması dolayısıyla XYZ Şirketi bunu ABC şirketine iade etmiştir. Burada şunu önemle belirtmek isteriz ki alımı esnasında KDV ödemeden alınan arsa iade edilmesi halinde 2 yıllık aktifte bulundurma şartını gerçekleştirmediğinden KDV hesaplanacaktır.

XYZ Şirketi Kayıtları;

------------------------------------/-----------------------------------------

120 Alıcılar   590.000

250          Arazi ve Arsalar  500.000

391 Hesaplanan KDV    90.000

XYZ şirketinin satın aldığı Arsanın iadesi

------------------------------------------------------------------------------

ABC Şirketi Kayıtları;

-----------------------------------------/--------------------------------

250  Arazi ve Arsalar  500.000

191 İnd.KDV                 90.000

320       Satıcılar 590.000

ABC Ltd.Şti arsasını geri almasının kaydı

--------------------------------------------------------------------------

 

Aynı şekilde ABC Ltd.Şti’de KDV ödemeden aldığı binayı iade ederken KDV hesaplayacaktır. Bunun nedeni yukarıda bahsetmiş olduğumuz üzere 2 yıllık aktifde kalma süresi şartının gerçekleşmemesidir.

ABC Şirketi Kaydı

-----------------------------------------/--------------------------------

120 Alıcılar  590.000

                                                     252   Binalar 500.000

                                                     391  Hes. KDV 90.000

ABC şirketinin fabrikayı iade etmesi

--------------------------------------------------------------------------

 

XYZ Şirketi Kaydı

---------------------------------------/------------------------------------

252 Binalar  500.000

191 İnd.KDV   90.000

                                      320 Satıcılar  590.000

XYZ şirketinin fabrikasını geri alması

---------------------------------------------------------------------------      

 

Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com

 



Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Kaza Yapan Taşıtın Hurda Bedelli Satış Kaydı Ve Sigortadan Parasının Alınması

 

Soru: Kaza Yapan Taşıtın Hurda Bedelli Satış Kaydı Ve Sigortadan Parasının Alınmasının muhasebe kaydı Nasıldır?

Konuyu uygulamalı bir örnek yardımıyla açıklayalım;

Uygulama; Aktife 30.000 TL kayıtlı ve 10.000 TL amortisman ayrılmış olan ticari araç kaza geçirmiş olup hurda değeri 5.000 TL + %18 KDV ile satılmıştır. Aracın kasko bedeli 25.000 TL olup paranın tamamı (XYZ) Sigorta şirketinden nakit olarak alınmıştır.

 

---------------------------------------/---------------------------------------

102 Bankalar             5.900

257 Bir.Amort.         10.000

689 Diğ.Ol.Gid.Zar. 15.000

254 Taşıtlar         30.000

                                                     391 Hes.KDV            900

Kaza yapan aracın hurda satışı kaydı

-------------------------------------------------------------------------------

Daha sonra sigorta firması 25.000 TL parayı nakit olarak şirket banka hesabına yatırmıştır.

------------------------------------------/-------------------------------------

102 Bankalar    25.000

679 Diğ.Ol.Dış.Gel.Kar.           25.000

Sigortadan paranın alınması

----------------------------------------------------------------------------------

Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Kaza Yapan Taşıtın Hurda Bedelli Satış Kaydı Ve Sigortadan Parasının Alınması

 

Soru: Kaza Yapan Taşıtın Hurda Bedelli Satış Kaydı Ve Sigortadan Parasının Alınmasının muhasebe kaydı Nasıldır?

Konuyu uygulamalı bir örnek yardımıyla açıklayalım;

Uygulama; Aktife 30.000 TL kayıtlı ve 10.000 TL amortisman ayrılmış olan ticari araç kaza geçirmiş olup hurda değeri 5.000 TL + %18 KDV ile satılmıştır. Aracın kasko bedeli 25.000 TL olup paranın tamamı (XYZ) Sigorta şirketinden nakit olarak alınmıştır.

 

---------------------------------------/---------------------------------------

102 Bankalar             5.900

257 Bir.Amort.         10.000

689 Diğ.Ol.Gid.Zar. 15.000

254 Taşıtlar         30.000

                                                     391 Hes.KDV            900

Kaza yapan aracın hurda satışı kaydı

-------------------------------------------------------------------------------

Daha sonra sigorta firması 25.000 TL parayı nakit olarak şirket banka hesabına yatırmıştır.

------------------------------------------/-------------------------------------

102 Bankalar    25.000

679 Diğ.Ol.Dış.Gel.Kar.           25.000

Sigortadan paranın alınması

----------------------------------------------------------------------------------

Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Kaza Yapan Taşıtın Hurda Bedelli Satış Kaydı Ve Sigortadan Parasının Alınması

 

Soru: Kaza Yapan Taşıtın Hurda Bedelli Satış Kaydı Ve Sigortadan Parasının Alınmasının muhasebe kaydı Nasıldır?

Konuyu uygulamalı bir örnek yardımıyla açıklayalım;

Uygulama; Aktife 30.000 TL kayıtlı ve 10.000 TL amortisman ayrılmış olan ticari araç kaza geçirmiş olup hurda değeri 5.000 TL + %18 KDV ile satılmıştır. Aracın kasko bedeli 25.000 TL olup paranın tamamı (XYZ) Sigorta şirketinden nakit olarak alınmıştır.

 

---------------------------------------/---------------------------------------

102 Bankalar             5.900

257 Bir.Amort.         10.000

689 Diğ.Ol.Gid.Zar. 15.000

254 Taşıtlar         30.000

                                                     391 Hes.KDV            900

Kaza yapan aracın hurda satışı kaydı

-------------------------------------------------------------------------------

Daha sonra sigorta firması 25.000 TL parayı nakit olarak şirket banka hesabına yatırmıştır.

------------------------------------------/-------------------------------------

102 Bankalar    25.000

679 Diğ.Ol.Dış.Gel.Kar.           25.000

Sigortadan paranın alınması

----------------------------------------------------------------------------------

Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

KAYITLARDA KKEG OLARAK TAKİP EDİLEN VERGİ CEZASINA KARŞI AÇILAN DAVANIN KAZANILMASI VE MUHASEBE UYGULAMASI

Soru: Vergi cezalarına karşı kazanılan davaların muhasebeleştirilmesi

Cevap:Konuyu uygulamalı bir örnekle açıklamakta fayda vardır.

Uygulama : Örneğin şirkete 2011 yılında kesilen vergi cezası 20.000 TL olup ve bu tutar ödendiğinde kayıtlarda KKEG olarak takip edilmiştir. 2010 yılında vergi dairesine açılan dava kazanılmış ve şirketin vergi dairesinden 20.000 TL iade hakkı doğmuştur.

Söz konusu şirket bu iade alacağını geçici vergiye mahsup etmek istemiştir. Şirkete tahakkuk eden geçici verginin tutarı ise 30.000 TL’dir.

----------------------------------------------31.12------------------------------------------------

193       Peşin Öd. Ver. Fon.   30.000

360             Öde. Ver. Fonlar   30.000

4.dönem geçici vergi tahakkuk kaydı

----------------------------------------------------------------------------------------------------

Şunu belirtmek gerekir ki zamanında bu tutar KKEG olarak kayıtlarda izlendiğinden dolayı şuan elde edilen 20.000 TL gelir her ne kadar 679 hesapta da izlense de işletme için vergilendirilmeyecek bir gelirdir.

--------------------------------------------------/---------------------------------------------------

360       Öde. Ver. Fonlar           30.000

679   Diğ.Ol.Dış.Gel.                  20.000

-Vergilendirilmeyecek gelir

102   Bankalar                              10.000

Geçici verginin mahsup ve ödeme kaydı

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dolayısıyla geçici vergi beyannamesinde bu 20.000 TL lik tutar beyannamenin diğer indirimler bölümünde gösterilerek matrahtan tenzil edilmeli.

Ayrıca, gelir vergisi dipnotlarında da 679 nolu hesapta takip edilen bu tutarın zamanında KKEG olarak matraha eklendiğini belirtmek gerekir.

Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Ticari Zarar Doğduğu halde, Aynı zamanda Matrah oluşması hali Muhasebe Kaydı (ZARAR+KKEG=KAR)

 

Ticari Zarar Doğduğu halde, Aynı zamanda Matrah oluşması hali Muhasebe Kaydı (ZARAR+KKEG=KAR)

18 Şubat 2012

İşletmede dönem sonunda ortaya çıkan ticari kar ve  hesaplanan vergi karşılığı aşağıdaki gibi olsun; (193 hesapta da 200.000 TL geçici vergi olduğunu kabul edelim.).690- DÖNEM KARI VEYA ZARARI  ...................................                         (400.000) 950- MATRAHA EKLENECEK UNSURLAR............................                    +  1.200.000 961- MATRAHTAN İNDİRİLECEK UNSURLAR......................                    -     100.000 (Matrahtan indirilecek gelirler ve önceki dönem giderleşen ancak matrahtan indirilmeyen, bu dönem gelirleşen tutarlar)                                             ---------- MATRAH       700.000 % 20 KURUMLAR VERGİSİ KARŞILIĞI                                                         140.000 Bu örnekte görüldüğü gibi, 400.000 YTL dönem zararı olduğu halde, 140.000 TL  vergi karşılığı oluşmuştur. Bu durumda, vergi öncesi zarar,  vergi sonrasında daha da büyüyecektir. Buna göre yapılacak kayıtlar; ----------------  ---------------------- 691-    DÖN. KARI VERGİ VE DİĞ. YAS.YÜK.KARŞ.LARI                140.000 691 01- DÖN. KARI KUR. VERGİSİ KARŞILIĞI 140.000 370-    DÖN. KARI VERGİ VE DİĞ. YAS.YÜK.KARŞ.LARI             140.000 370 01- DÖN. KARI KUR.VERGİSİ KARŞILIĞI 140.000 ----------------  ---------------------- 692-    DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI                                      540.000 690-    DÖNEM KARI VEYA ZARARI                                          400.000 691-    DÖN. KARI VERGİ VE DİĞ. YAS.YÜK.KARŞ.LARI             140.000 691 01- DÖN. KARI KUR. VERGİSİ KARŞILIĞI 140.000 ----------------  ---------------------- 591-    DÖNEM NET ZARARI                                                        540.000 692-    DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI                                 540.000 ----------------  ---------------------- 371-   DÖN. KARININ PEŞ.ÖD.VER.VE DİĞ.YÜK.                             200.000 193-   PEŞİN ÖDN. VERGİLER VE FONLAR                             200.000 ----------------  ---------------------- Oluşan bu zarara rağmen Matraha Eklenecek Unsurlar nedeniyle matrah ve vergi oluşmuştur. Zarar beyannamede görülmeyecektir. Ama bilançoda zarar olarak devredecektir. Bu zarar da, bir sonraki dönemin vergi matrahından mahsup edilmeyecek bir zarardır. Ancak, gelecek dönemde vergi karşılıkları ayrıldıktan sonra 570 hesapta ortaklara dağıtılacak bir kar kalanı varsa, bu kalandan önce devreden ve matrahtan indirilemeyen zarar tutarı indirilecek, sonra kalan karın dağılımı yapılacaktır.    Nusret KURDOĞLU/Serbest Muhasebeci Mali Müşavir/www.ozdogrular.com

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

 

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir’lerin (Meslek Mensubu) işlemlerini yaptıkları mükellefler ile sözleşme yapmalarının zorunlu olduğu bilinen bir durum.

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

 

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir’lerin (Meslek Mensubu) işlemlerini yaptıkları mükellefler ile sözleşme yapmalarının zorunlu olduğu bilinen bir durum.

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

 

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir’lerin (Meslek Mensubu) işlemlerini yaptıkları mükellefler ile sözleşme yapmalarının zorunlu olduğu bilinen bir durum.

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

 

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir’lerin (Meslek Mensubu) işlemlerini yaptıkları mükellefler ile sözleşme yapmalarının zorunlu olduğu bilinen bir durum.

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

 

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir’lerin (Meslek Mensubu) işlemlerini yaptıkları mükellefler ile sözleşme yapmalarının zorunlu olduğu bilinen bir durum.

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

 

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir’lerin (Meslek Mensubu) işlemlerini yaptıkları mükellefler ile sözleşme yapmalarının zorunlu olduğu bilinen bir durum.

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

 

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir’lerin (Meslek Mensubu) işlemlerini yaptıkları mükellefler ile sözleşme yapmalarının zorunlu olduğu bilinen bir durum.

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

 

Mali müşavirlik sözleşmeleriyle ilgili Damga Vergisi’nde son durum

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir’lerin (Meslek Mensubu) işlemlerini yaptıkları mükellefler ile sözleşme yapmalarının zorunlu olduğu bilinen bir durum.

Emsal ücret araştırması

Emsal ücret araştırması  

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2008/ 10241 E. 2008/ 6580 K. ve 27.03.2008 tarihli kararında;

iş mahkemelerinde açılan işçilik alacaklarına dair davalarda gerçek ücretin belirlenmesi için nasıl bir prosedürün takip edilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymuştur. Bu tür davalarda sıkça görülebildiği üzere davacı taraf olan işçinin iddia ettiği ücret ile davalı taraf olan işverenin mahkemeye sunduğu bordrolardaki ücret uyuşmamaktadır.

Tarafların dinlettiği tanıklarının da davacı işçinin aldığı ücrete dair çok farklı rakamları beyan ettikleri uygulamada sıkça görülmektedir.

Tarafların birbirinden çok farklı beyanları karşısında mahkemenin hangi beyanı dikkate alarak hesaplama yapacağı hususu dosya açısından en önemli unsurlardan birisidir. İnceleyeceğimiz kararda Yargıtay hangi yolun izlenmesi gerektiğini ortaya koymuştur.

İncelemeye konu kararda davacı işçi, ihbar, kıdem tazminatı, fazla çalışma ve izin alacağının ödetilmesini karar verilmesini istemiştir. Davacı dava dilekçesinden aylık ücretinin net 300 TL olduğunu iddia etmiştir.

Davacı tanıkları davacının şef olduğunu beyan ile asgari ücretin üzerinde maaş aldığını, ancak kaç lira ücret aldığını bilmediklerini belirtmişlerdir. Diğer taraftan işveren tarafından dosyaya sunulan ve davacının imzasını taşıyan bordrolarda asgari ücretten davacıya ödeme yapıldığı görülmüştür.

Yargıtay böyle bir durumda davacı işçinin alabileceği gerçek ücretin tespiti için, davacının iş ve kıdemi de belirtilerek meslek kuruluşuna yazı yazılarak, alınacak yanıta göre karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Bu aşamadan sonra önemli olan ilgili meslek kuruluşunun ne şekilde tespit edileceğidir. Uygulamada çalışılan işyerinin sektöründeki sendikalara ve ticaret odalarına yazılar yazılmaktadır.

Ancak sendikalar ve ticaret odalarından mahkemelere gönderilen yazılardaki emsal ücret miktarlarında tutarsızlıklar olabilmektedir. Bordroda görünen ücretten daha yüksek ücret aldığını iddia eden işçi bu durumu ispat etmekle yükümlüdür. Dolayısıyla bu emsal ücret araştırması, uygulamada masrafı davacı işçi tarafından karşılanarak yapılmakta ve emsal ücretin sorulacağı kuruluş davacı tarafından seçilmektedir. Davalı işverenler

kendi aleyhlerinde gelebilecek bir emsal ücret miktarı karşısında sağlıklı savunma yapabilmeleri için bordrodaki ücretin gerçek ücret olduğunu ispatlayacak belgeleri ve davacıya emsal olabilecek kişilerle ilgili örnek sözleşmeleri dosyaya sunmaları gerekmektedir. Ali Yüksel

 

Emsal ücret araştırması
Ali YÜKSEL / YARGITAY KARARLARI
http://www.dunya.com/ali-y%C3%BCksel_117_0_yazar.html

Trampa işlemlerinde muhasebe uygulaması

 

Soru: Trampa işlemlerinde muhasebe uygulaması nasıldır?

Cevap: Son yıllarda trampa yoluyla yapılan ticaretin hacminde önemli bir artış meydana gelmiştir. Vergi hukuku trampa işlemini, “iki ayrı teslim” olarak kabul etmiştir. Teslim ise “vergiyi doğuran olay” olarak kabul edilmiştir. Yasada bir trampa tanımından çok vergiyi doğuran olay açısından bir açıklama yapılmak istenmiştir.

.
Borçlar Kanunu’na göre, trampa çift satış hükmünde bir olay olarak kabul edilmemesine karşın Katma Değer Vergisi Kanunu’nda “iki ayrı teslim” bir diğer anlatımla iki ayrı satış hükmünde kabul edilmiştir.

.
Edimin mal ya da bir çıkar ya da hizmet olması halinde trampa işlemi söz konusudur ve bedelinde, eşit tutarlar olduğu savı geçerlilik kazanmaktadır. Zira, mal teslimleri, paranın işlevlerini yerine getiremez ve ayrıca “değer ölçüsü” işlevlerini hiçbir suretle üstlenemez. Bu nedenle trampada “emsal bedeli” ölçütü kullanılarak tarafların çift taraflı teslim konusu malların değerleri saptanmadıkça ne katma değer vergisi matrahını saptamaya ne belge düzenlemeye ne de muhasebe kaydı yapmaya olanak yoktur.
.
Uygulama: (XYZ) Ltd.Şti (ABC) Ltd.Şti firmasına 100.000 TL’lik ticari mal satmış  ve ABC Ltd.Şti ise buna karşılık daire vermeyi teklif etmiştir. XYZ firması ise bu daireyi borçlu olduğu Barış Ltd.Şti’ne borcuna karşılık vermeyi teklif etmiş ve Barış Ltd.Şti bu teklifi kabul etmiştir.

-----------------------------------------/-----------------------------------------------
120 Alıcılar     118.000

600  Yurt İçi Satışlar   100.000
391   Hes.KDV              18.000
XYZ şirketi ticari mal satış kaydı
-----------------------------------------------------------------------------------------

Daha sonra ABC ltd.Şti XYZ şirketine borcuna karşılık daire vermiştir. Daire 150 metrekareden büyük olduğundan dolayı KDV yüzde 18 hesaplanmıştır.

------------------------------------------------/------------------------------
252 Binalar          100.000
191  İnd.KDV          18.000

120 Alıcılar          118.000

ABC Ltd.Şti’den dare alımı
-------------------------------------------------------------------------------

XYZ şirketi satın almış olduğu bu daireyi Barış Ltd Şti’ye olan borcuna mahsup etmek üzere Barış Ltd.Şti’ye devretmiştir.

---------------------------------------------/---------------------------------
320  Satıcılar   118.000

252 Binalar               100.000

391 Hes. Kdv             18.000,
XYZ şirketinin kaydı
------------------------------------------------------------------------------

Barış Ltd.Şti ise aşağıdaki kaydı yapacaktır;

---------------------------------------------------/-----------------------------

252 Binalar     100.000
191  İnd.KDV     18.000

120 Alıcılar           118.000
Barış Ltd.Şti kaydı
---------------------------------------------------------------------------------

Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Dövizli takip edilen verilen sipariş avanslarının değerleme ve muhasebe uygulaması

 

Soru: Dövizli takip edilen verilen sipariş avanslarında değerleme işlemleri ve muhasebe kayıtları nasıl olacaktır?

Cevap: dövizli olarak takip ettikleri avans hesabı kur artışlarının etkileri dikkate alınarak stoklar hesabıyla ilişkilendirilmelidir. İşletmeler tarafından göz ardı edilen bu husus kurların artması halinde hazinenin aleyhine vergi kaybı, kurların düşmesi halinde ise işletme aleyhine vergi kaybına neden olmaktadır.

.
Uygulama: ABC A.Ş. yurt dışındaki bir firmaya satın alacağı mal için 01.01.2012 tarihinde 100.000 dolar avans göndermiştir. Söz konusu tarihte 1 dolar = 2 TL’dir.

10 gün sonra mal gümrüğe gelmiştir. Gümrüğe geldi tarihte 1 Dolar = 2,20 TL’dir.
Şirketin sipariş verdiği tarihte 1 dolar = 2 TL’dir
100.000 x 2 = 200.000 TL

-----------------------------------------01.01.2012---------------------------
159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI        200.000
102 BANKALAR                                             200.000
Sipariş avansı verilmesi
-------------------------------------------------------------------------------------
Mal gümrüğe geldiğinde gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra stoklara alınmıştır.
Gümrük idaresi mal bedeli için 40.000 TL KDV almıştır.
-----------------------------------10.01.2012---------------------------------
191 İNDİRİLECEK KDV              20.000
102 BANKALAR                                            20.000
-------------------------------------------------------------------------------------
İşletme tarafından dolar kuru 2,20 TL olduğu dikkate alınmış olup buna göre stoklar hesabına intikal ettirilmiştir.
100.000 x 2,20 = 220.000 TL
Kayıtlı değer:      200.000 TL
Yeni değer:        220.000 TL
Fark:                  20.000  TL

-----------------------------------------10.01.2012---------------------------
153 TİCARİ MALLAR  220.000
159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI            200.000
646 KAMBİYO KARLARI                                   20.000
Gümrüğe gelen malın stoklara alınması
-------------------------------------------------------------------------------------

Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com


Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Özel maliyetlerin bedelsiz devrinde vergi ve muhasebe uygulaması

Soru: Özel maliyet harcamalarının bedelsiz devrinin vergisel ve muhasebe uygulaması nasıldır?

Cevap) Kiracının gerçek usulde gelir veya kurumlar vergisi mükellefi, kiralayanın ise gerçek kişi olduğu durumlarda kiracının özel maliyet bedeli olarak aktifleştirdiği kıymetleri bedelsiz olarak kiralayana bırakması durumunda, GVK’nın 72. maddesi hükmü uyarınca kiralayan açısından özel maliyet bedelinin takdir komisyonu tarafından takdir edilen emsal bedeli, gayrimenkul sermaye iradı olacaktır.

.
Uygulamada en çok yapılan hataların başında ise bedelsiz olarak devredilen kıymetlere ait kiralayan kişinin elde etmiş olduğu kıymetlerin kendisi açısından gayrimenkul sermaye iradını teşkil ettiğini bilmemesi gelmektedir.
Kanun koyucunun bedelsiz devredilen özel maliyet bedellerini kiralayan açısından gayrimenkul sermaye iradı olarak kabul etmesi, kiracı açısından da özel maliyet bedeli tutarının kira gideri olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

.
Uygulamada konu ile ilgili en çok yapılan bir diğer hata ise özel maliyet harcamalarını bedelsiz olarak devreden işletmenin bunun bir ayni kira bedeli olduğunu bilmemesi gelmektedir.

.
Burada ayni olarak bir kira ödemesi olduğunun kabulü gerekir. Kira bedeli işletmenin aktifine kayıtlı bir kıymetle ödendiği için fatura düzenlenmesi ve KDV hesaplanması gerekecektir. Takdir komisyonunca takdir edilen bedel üzerinden KDV hesaplanacaktır. Dolayısı ile kiralayanın net menfaati ayni olarak verilen malların KDV dahil tutarı kadar olmaktadır. KDV dahil net tutardan brüt tutara ulaşılarak GVK’nın 94/5. maddesi uyarınca yapılması gereken gelir vergisi tevkifat tutarı hesaplanmalıdır. Konu ile ilgili en çok yapılan bir diğer hata ise bedelsiz devir esnasında yukarıda da bahsetmiş olduğumuz üzere GVK’nun 94/5 maddesi uyarınca yapılması gereken gelir vergisi tevkifatının yapılmamasıdır.

.
Konuyu bir örnek yardımı ile muhasebe kayıtlarında gösterelim.
Uygulama: ABC A.Ş. Barış Bey’e ait üç katlı bir binayı işyeri olarak kullanabilmek için 5 yıllığına kiralamıştır. Binayı kendi işleri için uygun hale getirebilmek amacıyla KDV hariç özel maliyet bedeli kapsamında 100.000,00 TL masraf yapmıştır.

Kira süresi bitiminde özel maliyet bedeli kapsamındaki iktisadi kıymetleri Barış Bey’e bedelsiz devretmiştir.
Özel maliyet bedelinin tamamı amortisman yolu ile ilgili yıllarda gider yazılmıştır. Takdir komisyonu özel maliyet bedeli kapsamındaki iktisadi kıymetlerin bedelini 20.000,00 TL olarak takdir etmiştir. GVK’nın 94/5-a bendi uyarınca tevkifat oranı 2012 yılı için %20’dir.

----------------------------------------/-------------------------------------------
770 GENEL YÖN.GİD.       29.500
-Kira giderleri
268 BİRİKMİŞ AMORT.    100.000
                                   264 ÖZEL MALİYETLER              100.000
                                   391 HESAPLANAN KDV                   3.600
                                   360 ÖDEN. VER. VE FON.               5.900
                                   649 FAAL.İLG.DİĞ.OL.GEL.KAR   20.000
Özel maliyet devri
-------------------------------------------------------------------------------------

Burada KDV dahil net tutardan brüte giderek 5.900 TL’yi bulduk. Şöyle ki;
23.600 / 0,80 = 29.500 TL
29.500 x 0,20 = 5.900 TL

Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Dönem Sonu işlemleri ve Kapanış Kayıtları

Dönem Sonu işlemleri ve Kapanış Kayıtları

.

- Kasa farklarının değerlemesi ve muhasebe kayıtları

Kasa hesabı işletmelerin nakit varlığını gösteren hesaplardan biri olup, yasal defter kayıtları üzerinden, kasa hesabının borcu ile alacağı arasındaki fark “kasa mevcudunu” verir.

İşletmede, dönem içinde veya  yıl sonu sayımında kasa fazlalığı veya noksanı ortaya çıkmışsa ve bu tutarlar ilgili düzenleyici hesaplara alınmışsa, ilgili fark hesaplarının dönem sonunda kapatılması gerekir.

Kasa sayım noksanı

Fiili kasa mevcudu, kaydi mevcuttan az ise kasa noksanı söz konusudur. Kasa noksanının, GVK da yeralan “….sermayede vukua gelen eksilmeler zarar addolunmaz.” hükmüne göre dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün değildir.

Kasa noksanlığı halinde, gerekli düzeltici muhasebe kayıtlarında kullanılan hesap “197-Sayım ve Tesellüm Noksanları”dır. Anılan hesap geçici bir hesap olup, kapatılması gerekir. İşleyişi ise şu şekildedir:

_____________________31.12.2006 _______________

197      Sayım ve Tesellüm Noksanları Hs XX

100      Kasa Hs.                XX

_____________________ / ________________________

-           Kasa noksanlığının nedeni kasa sorumlusu ise;



_____________________31.12.2006 ________________

135      Personelden Alacaklar  hs         XX

197      Sayım ve Tesellüm Noksanları  hs    XX

_____________________ / ________________________

Kasa noksanlığının nedeni çalınma ise veya neden bilinemiyorsa, hesap şu şekilde kapatılır;



_____________________31.12.2006 _________________

689    Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar hs   XX



197  Sayım ve Tesellüm  Noksanları hs  XX

_____________________ / ________________________



Kasadan para çalınması, normal ticari faaliyet sonucu ortaya çıkan bir zarar olmadığı için, bu şekilde ortaya çıkan kasa noksanlıklarının kanunen kabul edilmeyen gider olarak değerlendirilmesi ve ticari kardan mali kara geçişte, ticari kara ilave edilmesi gerekir.



Kasa sayım fazlası

Fiili sayım sonucu kasa mevcudunun, yasal kayıtlara göre oluşan mevcuttan fazla olduğunun tespit edilmesi durumunda kasa fazlalığı söz konusudur. Kasa fazlalığı, bilanço aktifinde artışı ifade eder. Kasa fazlalığı halinde, gerekli düzeltici muhasebe kayıtlarında kullanılan hesap “397. Sayım ve Tesellüm Fazlaları”dır. Bu geçici hesabın işleyişi şu şekildedir:

_____________________ 31.12.2006 __________________



100      Kasa Hs        XX

397    Sayım ve Tesellüm Fazlaları hs   XX

_____________________ / ________________________

- Kasa fazlalığının nedeni bilenmiyorsa yapılması gereken kayıt;



_____________________ 31.12.2006 _________________

100      Sayım ve Tesellüm Fazlaları hs    XX



671      Önceki Dönem Gelir ve Karlar hs   XX

_____________________ / ________________________

Değersiz alacaklar

VUK 322. md. göre “ kazai bir hükme veya kanaat getirici bir vesikaya göre artık tahsiline imkan kalmayan alacaklar değersiz alacaktır. Değersiz alacaklar,  bu mahiyete girdikleri tarihte tasarruf değerlerini kaybederler ve kayıtlı değerleri ile zarara geçirilerek yok edilirler’’.

Kanunun uygulamasında alacağın değersiz sayılması için kazai hükümle kasdedilen mahkeme kararıdır. Kanaat verici vesika ise, mahkeme tarafından verilmiş borçlu hakkındaki gaiplik kararı, icra takibatına  ait dosyanın işlemden kaldırıldığını gösteren icra memurluğu yazısı, borçlunun ölümü ve mirasçılarının bulunmadığını kanıtlayan resmi soruşturma belgesi, Ticaret Mahkemesi tarafından  borçlu hakkında verilmiş bulunan iflas kararı gibi belgelerdir.

Değersiz hale gelen alacaklar, değersiz hale geldikleri yıl kayıtlı değerleri ile zarara geçirilerek yok edilirler. Borçlu ile konkordato anlaşması yapılmış ise konkordato dışı kalan alacak kısmı değersiz alacak addolunur. Avans niteliğindeki bir alacağın değersiz alacak  haline gelmesi  nedeni ile karşılık yolu ile gider yazılması mümkün değildir.

Şüpheli alacaklar

VUK 323. md. göre ticari veya zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartı ile ;     dava veya icra safhasında bulunan alacaklar;  yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen , borçlu tarafından ödenmemiş bulunan dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacaklar  şüpheli alacak sayılır.

Şüpheli hale gelen alacaklar için değerleme gününde tasarruf değerine göre pasifte karşılık ayrılabilir. Teminatlı alacaklarda karşılık, alacağın teminatsız kısmı için  ayrılır.

Şüpheli hale gelen alacaklar için dönem sonu kayıtları aşağıdaki gibi olacaktır.



Alacak şüpheli hale gelmişse;

____________ 31.12.2006 _________________

128 Şüpheli Alacaklar  hs  XX



120 Alıcılar  hs     XX

______________  /  _____________________



Alacak için karşılık ayrılması

______________ 13.12.2006________________



654  Karşılık Giderleri hs  XX

129 Şüpheli Al.Kar. hs  XX

_________________  /  ___________________





Alacak-borç senetleri reeskontu



Reeskont işlemi

Alacak ve borçlar VUK281 ve 285. md. göre  mukayyet, yani deftere kayıtlı değerleriyle değerlenirler. Aynı Kanunun 264. md. göre tasarruf değeri, bir iktisadi kıymetin değerleme gününde sahibi için arz ettiği gerçek değeridir.

Teminata veya tahsile verilen senetler: Teminata veya tahsile verilen senetler de anılan şartları taşımak kaydıyla reeskont işlemine tabi tutulabilirler.

Şüpheli alacaklarda reeskont: Şüpheli alacaklar genel olarak vadesi geçmiş olan alacaklardır. Vadesi geçmemiş olsa dahi şüphelilik halinin kesinleşmesi ile birlikte sent muaccel hale geleceğinden bu tür senetler için dönem sonunda reeskont hesaplanmaz. Şartları taşıması halinde şüpheli alacak karşılığı ayrılır.

Avans niteliğindeki alacak senetlerinde reeskont: Dönem ticari kazancının tespitinde dikkate alınmayan (hasılat yazılmayan) senetlere dönem sonu itibariyle reeskont hesaplanmayacaktır. Hatır senedi de bu kapsamdadır.

Senetsiz alacaklarda reeskont: Senede bağlanmamış alacaklar için mali kanunlar açısından reeskont hesaplanmayacaktır. Bu tür alacaklar için hesaplanan reeskont giderleri KKEG olarak değerlendirilmelidir.

Vade içermeyen senetler: Vade içermeyen senetler reeskonta tabi tutulmayacaktır.

Katma Değer Vergisi alacakları: KDV, tahsil eden işletme için bir hasılat veya gelir unsuru değildir. İşletmenin fonksiyonu burada vergi tahsiline aracılıktır. Bu nedenle işletmelerin müşterilerinden olan senede bağlı KDV alacağı için reeskont hesaplanmayacaktır.



Dönem sonu stok sayım farkları



İşletmeler dönem sonlarında stoklarının fiili envanterini ve kaydi envanterini tespit eder.  Farklılık bulunması halinde kaydi envanter fiili envanter seviyesine getirilmelidir. Değerlemede fiili envanter sonuçları dikkate alınmalıdır. Değerleme sonucu ortaya çıkan stok sayım noksanlıları ve fazlalıkları doğrudan gelir gider hesaplarına yansıtılmak yerine sebebi bulunana kadar 197 ve 397 no.lu hesaplarda takip edilmelidir.



Sebebi bulunamayan sayım fazlası

_______________31.12.2006 _______________

153 Ticari Mallar hs xx

397 Sayım Fazlası hs xx

_______________31.12.2006 _______________

397 Sayım Fazlası hs xx

679 Olağan Dışı Gelir ve Karlar hs xx

_______________ / _______________



Sebebi bulunamayan sayım noksanı



_______________31.12.2006 _______________

197 Sayım Noksanı hs xx

153 Ticari Mallar hs xx

_______________ 31.12.2006 _______________



689 Olağan Dışı Giderler hs xx

689 KDV’si xx

197 Sayım Noksanı hs xx

391 Hesaplanan KDV hs xx

_______________ / _______________



Sebebi bulunamayan stok sayım noksanına ilişkin KDV’nin ve noksan tutarının KV. matrahının tespitinde Kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacağı unutulmamalıdır.



Amortisman uygulamalarına ilişkin notlar



Amortisman yöntemleri



Normal Amortisman

Normal Amortisman yönteminde amortismanın uygulanacağı süre, 1(bir) rakamının sabit kıymetin aktife girdiği ilk yılında uygulanan amortisman oranına bölünmesi yoluyla bulunur.



Azalan Bakiyeler Usulünde Amortisman



Azalan Bakiyeler Usulünde Amortisman VUK’nun mükerrer 315. maddesi ile sadece bilanço usulüne göre defter tutan mükelleflere tanınmış bir haktır. Bu yöntemde mükellefler normal amortisman yönteminden farklı olarak sabit kıymetlerinin amortismanlarını kıymetin aktif değeri üzerinden değil, kıymetin aktif değerinden aynı kıymete ait birikmiş amortismanın çıkarılması yoluyla hesaplanan net defter değeri üzerinden ayırırlar. Ancak bu yöntemde uygulanan amortisman oranı normal amortisman yönteminde uygulanan oranın iki katıdır.



Amortisman  Yöntemi Değişiklikleri



Başlangıçta azalan bakiyeler yöntemini seçenler için daha sonra normal yönteme geçmelerinde yasa açısından herhangi bir sakınca yoktur. Ancak, normal usulden azalan bakiyeler usulüne geçiş yasaklanmıştır.



Vergi ve diğer yasal yükümlülükler karşılıkları:



İşletmelerin cari dönemde kar elde etmeleri durumunda bu karlar üzerinden izleyen yıl içinde beyan edilip ödenecek kazanç vergileri için tek düzen hesap planı uyarınca vergi karşılığı tesis edilmesi ve dönem sonu bilançosunda (bilanço pasifinde) 370 nolu hesap kullanılarak gösterilmesi zorunludur. Vergi karşılığının hesaplanmasında kazanç vergileri üzerinden hesaplanacak stopaj ve fon tutarı dikkate alınacaktır. Bu vergi kurumlar vergisinin tahakkuk ettirilmesi ile kapatılır.



Örnek: bir işletme 2006 yılında 10,000- YTL tutarında mali kar elde etmiş ve 2.000-YTL tutarında geçici vergi ödemiştir.

____________________________31.2.2006 ____________________________

691- Dönem Karı Vergi ve Diğer Yükümlülükler Karşılıkları  hs  2.000

370-Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yüküm. Karş. hs  2.000

____________________________31.12.2006 ____________________________

371- Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükler     2.000

193- Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hs                           2.000

____________________________ / ____________________________





Dönem sonu kapanış işlemleri

Maliyet hesaplarının gelir hesaplarına aktarımı

Maliyet hesaplarında bulunan giderler hesap dönemi sonunda yansıtma hesapları yolu ile ilgili gelir tablosu hesaplarına yansıtılır.

Maliyet Hesapları		Bilanço ve Sonuç Hesapları
Gider Hesapları	Yansıtma Hesapları	Bilanço ve Sonuç Hes.
710- Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri720- Direkt İşçilik Giderleri 730- Genel Üretim Giderleri	711- Direkt İlk Madde ve Malz. Giderleri Yansıtma Hesabı721- Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma Hesabı731- Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hesabı	151- Yarı Mamüller Üretim Hesabı152- Mamüller
740- Hizmet Üretim Maliyeti	741- Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı	622- Satılan Hizmet Maliyeti170- Yıll. Yay.İnşaat ve Onarım Maliyetleri
750- Araştırma ve Geliştirme Giderleri	751- Araştırma ve Geliştirme Giderleri Yansıtma Hesabı	630- Araştırma ve Geliştirme Giderleri
760- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri	761- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı	631- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri
770- Genel Yönetim Giderleri	771- Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı	632- Genel Yönetim Giderleri
780- Finansman Giderleri	781- Finansman Giderleri Yansıtma Hesabı	660- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri661- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri

Yansıtma işleminden sonra maliyet hesapları ve ilgili yansıtma hesapları ters kayıtla kapatılır.

Gelir tablosu hesaplarının kapatılması

_______________ 31.12.2006 _______________

600 Yurtiçi Satışlar

601 Yurtdışı Satışlar

602 Diğer Gelirler

610 Satıştan İadeler

611 Satış İskontoları

612 Diğer İndirimler

620 Satılan Mamul Maliyeti

621 Satılan Ticari Mal Maliyeti

622 Satılan Hizmet Maliyeti

623 Diğer Satışları Maliyeti

630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri

631 Pazarlama S. Giderleri

632 Genel Yönetim Giderleri

640 İştiraklerden Temettü Gelirleri

641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri

642 Faiz Gelirleri

643 Komisyon Gelirleri

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar

645 Menkul Kıymet Satış Karları

646 Kambiyo Karları

647 Reeskont Faiz Gelirleri

648 Borsa Değer Artış Karları

649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar

653 Komisyon Giderleri

654 Karşılık Giderleri

655 Menkul Kıymet Satış Zararları

656 Kambiyo Zararları

657 Reeskont Faiz Gideri

658 Borsa Değer Azalış Zararları

659 Diğer Olağan Giderler

660 Kısa Vadeli Borçlanma Gideri

661 Uzun Vadeli Borçlanma Gideri

679 Olağan Dışı Gelir

689 Olağan Dışı Giderler

690 Dönem Karı (Zararı)

_______________ / _______________



Dönem karı üzerinden hesaplanacak vergiler için aşağıdaki kayıt yapılır:

_______________ 31.12.2006 _______________

691 Dönem K. Vergi ve yasal yük.

370 Dönem K.Vergi veY.Y.Karşılığı

_______________31.12.2006 _______________



Dönem net karına ulaşmak için aşağıdaki kayıt yapılır:

_______________ 31.12.2006 _______________

690 Dönem Karı

691 Dönem K.Vergi ve Y.Yük.

692 Dönem Net Karı

_______________31.12.2006 _______________



Dönem net karı aşağıdaki muhasebe kaydı ile bilançoya taşınır ve böylece gelir tablosu kapatılmış olur.

_______________ 31.12.2006 ________

692 Dönem Net Karı

590 Dönem Net Karı

_______________ / _______________



KAYNAK http://www.gemlikmuhasebe.com/donem-sonu-islemleri-ve-kapanis-kayitlari