Emekli ikramiyesinde son durum /Metin Taş-Sezgin Özcan

 

"Emekli ikramiyesinde son durum"

Son defa Emekli Sandığına tabi görevlerden emekliye ayrılmadıkları için memuriyette geçen çalışma sürelerine ilişkin emekli ikramiyeleri ödenmeyenlerin beklediği Yasa geçtiğimiz hafta Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.  

.
6270 sayılı Yasayla yapılan yeni düzenleme ile söz konusu kişilere emekli ikramiyesi ödenmesi, 1475 sayılı (eski) İş Kanununun 14. maddesinde yer alan kıdem tazminatı ödenmesine ilişkin şartlara endekslendi.
Emekli ikramiyesi ödenmesi için, son defa Emekli Sandığına tabi görevdeyken emekliye ayrılmış olma şartı aranmayacak. Ancak memuriyette geçen çalışmaların kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olma şartı aranacak.

İSTİFA EDENE İKRAMİYE YOK
Emekli ikramiyesi ödenmesi için memuriyette geçen çalışmaların, kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması şartının aranması, memuriyetten istifa edenlere emekli ikramiyesi ödenmeyeceği anlamına geliyor.

.
Bu bağlamda istifa ederek kendi isteğiyle memuriyetten ayrılanlara, memuriyette geçen süreleri için emekli ikramiyesi ödenmeyecek.

.
Emekli ikramiyesi ancak devlet memuriyetinin, emeklilik için gereken yaş dışındaki şartları sağlamış olarak, erkekler için muvazzaf askerlik nedeniyle, kadınlar için ise evlendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzuları ile sona ermiş olması halinde ödenecek.

26 OCAK SONRASI EMEKLİ OLACAKLAR
Emekli Sandığı Kanunu'nun, emekli ikramiyesi ile ilgili 89. maddesinde yapılan değişikliğe göre, Emekli Sandığı, SSK ve Bağ-Kur statüsünde çalışması olup, 26 Ocak 2012 tarihinden sonra birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emeklilik, yaşlılık ya da malullük aylığı bağlanacaklara memuriyette geçen çalışmalarının kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması şartıyla emekli ikramiyesi ödenecek.

26 OCAK ÖNCESİ EMEKLİ OLANLAR
26 Ocak 2012 tarihinden önce emekli olanlara ilişkin düzenleme ise Emekli Sandığı Kanununa eklenen geçici 223. madde ile yapıldı. Hem de geriye yönelik olarak...
26 Ocak 2012 tarihinden önce, birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emeklilik, yaşlılık ya da malullük aylığı bağlananlar ile ölenlerin hak sahiplerine emekli ikramiyesi ödenmesinde de memuriyette geçen çalışmalarının kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması şartı aranacak.

9 TEMMUZ 2011 SONRASI EMEKLİ OLANLAR
26 Ocak 2012 tarihinden önce 9 Temmuz 2011 tarihinden sonra emekli olanların durumu ise özellik arz ediyor. Ancak söz konusu tarih aralığında emekli olanlarla ilgili ayrı bir düzenleme yok. Oysa bu tarihler arasında 'son defa Emekli Sandığına tabi görevdeyken emekliye ayrılmış olma' şartı Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş, 'memuriyette geçen çalışmaların kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması' şartı da yoktu.
Buna göre, 9 Temmuz 2011 ile 26 Ocak 2012 tarihleri arasında emekli olanlara herhangi bir şart aranmaksızın emekli ikramiyelerinin ödenmesi gerekiyor.

DAVA AÇANLARIN DURUMU
26 Ocak 2012 tarihinden önce birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlar ile ölenlerin hak sahiplerine, dava açmış olmaları halinde açtıkları davalardan vazgeçmeleri şartıyla emekli ikramiyeleri ödenecek.
Ancak dava açmış olanların davadan vazgeçmeden önce iki kez düşünmeleri gerekiyor. Zira memuriyetten istifa etmiş olanların davalarından vazgeçmeleri, kendilerine emekli ikramiyesi ödenmesini sağlamayacak. Emekli ikramiyesi ödenebilmesi için ayrıca memuriyetlerinin, kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması gerekiyor.

.
Yeni düzenlemenin, bu yönüyle Anayasa Mahkemesi'ne götürülmesi ve Anayasa Mahkemesi tarafından iptali söz konusu olabileceğinden, memuriyetten istifa ederek ayrılanların davalarından vazgeçmemeleri gerekiyor.

EMEKLİ İKRAMİYESİ HESABI
Memuriyette geçen hizmet süresine ilişkin emekli ikramiyesinin hesabında, memuriyette geçen her tam fiili hizmet yılı ile sınırlı olarak, memuriyetten ayrıldıkları tarihteki emeklilik keseneğine esas aylık tutarı üzerinden ve aylığın başlangıç tarihindeki katsayılar dikkate alınarak hesaplanacak.
Örneğin 20 yıllık memuriyet hizmeti Haziran 2004'te sona eren ve daha sonra 4/a (SSK) statüsünde çalışmaya başlayıp, Temmuz 2010'da 4/a statüsünden emekli olan kişinin emekli ikramiyesi, Haziran 2004 deki emeklilik keseneğine esas aylık tutarı (derece, kademe ve varsa ek göstergesi) üzerinden Temmuz 2010'da geçerli olan katsayılar dikkate alınarak hesaplanacak.

GSS için gelir testi yaptırmam gerekiyor mu?
OTUZ yaşındayım ve çalışmıyorum. Üniversitede (örgün öğretim) kaydım var, ancak yakın zamanda kaydımı sildireceğim. Babam işçi emeklisi ve sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam ediyor. Benim de 1024 gün sigortam var. GSS için gelir testi yaptırmam gerekiyor mu? İlknur Demirci

.
Emekli olan babalarının 1 Temmuz 2008 tarihi itibariyle bakmakla yükümlü olduğu kız çocukları, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre de bakmakla yükümlü olunan kişi sayılıyor. 1 Temmuz 2008 tarihi itibariyle babanızın bakmakla yükümlü olduğu kız çocuğu olarak sağlık hizmetinden yararlanıyorduysanız, sigortalı olarak çalışmaya başlayana veya evlenene kadar babanız üzerinden sağlık yardımı alabileceğinizden, genel sağlık sigortası için gelir testi yaptırmanıza gerek yok.

GÜNÜN SÖZÜ
'Devletin hazinesi adalettir.'  Konfiçyus

(AKŞAM,31.01.2012)