‘Fazla mesai ücretim bir yıldır ödenmiyor’
.
SORU: İşyerimde 2008 tarihinden bu yana çalışmaktayım. Ancak, yaklaşık son bir yıl boyunca işyerinde yaptığımız fazla mesai ücretleri bize ödenmemektedir. Bu nedenle iş sözleşmesini feshedersem, haklı neden sayılır mı? Kıdem tazminatımı alabilir miyim?
CEVAP: İş Kanununun 24. Maddesi, işçi açısından haklı nedenle fesih hallerini düzenlemektedir. Bu maddenin, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri başlıklı fıkranın (e) bendinde, “İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse” hükmü sadece ücret alacağı açısından değil, fazla çalışma ücreti açısından da söz konusu kabul edilmektedir.
.
Yargıtay ve doktrin bu maddede geçen ücret kavramının geniş anlamda ücret kabul etmektedir ve ikramiye, primi, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil gibi alacakların da ödenmemesini bu kapsamda değerlendirmektedir.(Yargıtay HGK, 2008/ 9 -774 E, 2008/785 K) Dolayısıyla, fazla çalışma ücretlerinin size ödenmemesi nedeni ile iş sözleşmesini feshetmeniz haklı nedenle bir fesih olacaktır. Bu durumda kıdem tazminatınızın tarafınıza ödenmesi gerekmektedir. Ancak, ihbar tazminatınızı almanız iş sözleşmesini siz feshettiğiniz için söz konusu değildir.
.
Uygulamada fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bunu ispatla yükümlü kılınmıştır. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar ispat açısından burada da geçerli kabul edilmektedir. Yani, işçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşır. Yani, bordronun sahteliği kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla mesai ücretinin ödendiği kabul edilmektedir.
.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, delil sayılmaktadır. Ayrıca, bu belgeler ile kanıtlanamaması durumunda tanık beyanları ile de ispat külfeti yerine getirilebilir. Ayrıca, işçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı mahkeme tarafından araştırılır.
İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyor ise, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi uygulamada çok mümkün değildir. Ancak, işçi tarafından fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki itiraz kaydının bulunması durumunda, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın bulunduğu her türlü delille ispatlanabilecektir. Aksi takdirde yani, imzalı ve ihtirazı kayıtsız bir bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delil ile ispatlaması gerekecektir.
HUKUK KÖŞESİ
Devrim Avcı
