Şüpheli ticari alacak karşılığı ayrılmasında dikkat edilecek noktalar nelerdir?

Soru: Şüpheli ticari alacak karşılığı ayrılmasında dikkat edilecek noktalar nelerdir?

Cevap: Alacakların zamanında tahsil edilmemesi birçok işletmeyi sıkıntıya sokmakta ve tahsil edilemeyen bu alacakların ticari kazancın tespitinde indirim konusu ne şekilde ve hangi şartlarda yapılacağı konusu her zaman özellikli bir konu olarak vergi kanunlarımızda yer almıştır. Bu kapsamda bir alacak için şüpheli alacak karşılığı ayrılmasının şartları aşağıda ilgili kanun maddeleri kapsamında etraflıca ele alınmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Şüpheli Alacaklar” başlıklı 323 üncü maddesinde; “Ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla;

            1. Dava veya icra safhasında bulunan alacaklar;

            2. Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş bulunan dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacaklar;

            Şüpheli alacak sayılır.

            Yukarıda yazılı şüpheli alacaklar için değerleme gününün tasarruf değerine göre pasifte karşılık ayrılabilir.

            Bu karşılığın hangi alacaklara ait olduğu karşılık hesabında gösterilir. Teminatlı alacaklarda bu karşılık teminattan geri kalan miktara inhisar eder.

            Şüpheli alacakların sonradan tahsil edilen miktarları tahsil edildikleri dönemde kar-zarar hesabına intikal ettirilir.”

            hükmü yer almaktadır.

            Yukarıdaki Kanun hükmüne göre ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla; dava veya icra safhasında bulunan alacaklarla, yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş olan dava ve icra takibinedeğmeyecek derecede küçük alacaklar şüpheli alacak sayılmakta, bu şartlardan herhangi birinin mevcut olmaması durumunda ise şüpheli alacak kaydına imkân bulunmamaktadır. Diğer yandan şüpheli alacaklar için dava veya icra takibine başlanıldığı yılda karşılık ayrılması gerekmekte olup, şüpheli hale geldiği hesap döneminde karşılık ayrılmayan alacaklar için daha sonraki dönemlerde şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkün olmamaktadır.

            Buna göre; şüpheli alacak karşılığı ayırabilmek için ticari veya zirai bir kazancın elde edilmesi veya idame ettirilebilmesi amacıyla yapılan faaliyetler sonucunda meydana gelen bir alacağın borçlusu tarafından ödenmemiş olması nedeniyle dava veya icra safhasında bulunması, diğer bir ifadeyle bir borç-alacak ilişkisinin mevcudiyeti gerekmektedir.
Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
korayates@muhasebetr.com
http://www.muhasebetr.com/sorucevap/haber_oku.php?haber_id=702


twitter.com/vergivekanunla
http://vergikanunhaberleri.blogspot.com/